İskoç viskisi üretiminde, özellikle "isli" (peated) olarak tanımlanan viskilerin karakterini oluşturan turba, hem kültürel bir miras hem de çevresel bir sorumluluk alanı olarak öne çıkıyor. Yeryüzü kara yüzölçümünün sadece %3'ünü kaplamasına rağmen gezegendeki en etkili karbon depolarından biri olan turbalıklar, İskoçya topraklarının yaklaşık %20'sini oluşturuyor. Bu alanların tahminen 1.6 milyar ton karbon tuttuğu belirtiliyor. Ancak araştırmalar, İskoçya'daki turbalıkların %80'inden fazlasının bozulmuş durumda olduğunu ve bu haliyle karbon emmek yerine atmosfere karbon saldığını gösteriyor.

Sektörün çatı kuruluşu Scotch Whisky Association (SWA), 2023 yılında yayınladığı "Sorumlu Turba Kullanımı Taahhüdü" (The Commitment to Responsible Peat Use) ile endüstrinin yol haritasını belirledi. Bu strateji, turbanın verimli çıkarılmasını ve eş zamanlı olarak restorasyon çalışmalarının yürütülmesini kapsıyor.

Diageo ve Caledonian Climate İşbirliği

Sektördeki en büyük yatırım taahhütlerinden biri Diageo tarafından yapıldı. Şirket, 2030 yılına kadar İskoçya genelinde 3.000 hektara varan bozulmuş turbalığı restore etmek amacıyla 5 milyon sterlinlik (yaklaşık 6.56 milyon dolar) bir fon ayırdı. Bu proje için turbalık restorasyon şirketi Caledonian Climate ile ortaklık kuruldu.

Islay Adası'nda Tarihi Ortaklık

Geleneksel olarak rekabet halinde olan markaların sahipleri, çevresel hedefler doğrultusunda bir araya geldi. Diageo, Suntory Global Spirits ve The Glenmorangie Company; İskoçya Kraliyet Kuşları Koruma Derneği (RSPB Scotland) ile işbirliğine gitti.

Kasım ayında duyurulan bu ortaklık, isli viskileriyle ünlü Islay adasındaki "The Oa" doğa koruma alanına odaklanıyor. Üç şirket, önümüzdeki beş yıl içinde adadaki yaklaşık 1.000 hektarlık turbalığı restore etmek için toplam 1.6 milyon sterlin katkıda bulunacak. Proje kapsamında, arazinin su tutma kapasitesinin artırılması, sel riskinin azaltılması ve yaban hayatı için elverişli bir habitat oluşturulması hedefleniyor.

Su Kalitesi ve Üretim Güvenliği

Turbalıkların restorasyonu sadece karbon emisyonlarını azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda viski üretiminin en temel bileşeni olan suyun kalitesini de doğrudan etkiliyor. İskoçya'daki içme suyunun %70'i turbalık ağırlıklı havzalardan sağlanıyor. Sağlıklı turbalıklar suyu filtreleyerek kalitesini artırıyor ve rezervuarların doluluğunu koruyor.

Ulusal Hedefler ve Gelecek Beklentileri

İskoç hükümeti, 2030 yılına kadar 250.000 hektar, 2040 yılına kadar ise 400.000 hektar turbalığı restore etmeyi hedefliyor. Bu amaçla 250 milyon sterlinlik bir bütçe taahhüt edildi. Uzmanlar, drenaj hendeklerinin kapatılması ve arazinin yeniden ıslatılması gibi müdahalelerin hemen ardından karbon salınımının azaldığını ve ekosistemin hızla toparlanmaya başladığını belirtiyor. Yusufçuklar ve kelebekler gibi omurgasız canlıların, restorasyondan kısa süre sonra bölgelere geri döndüğü gözlemleniyor.